Sýningin Þrælkun, þroski, þrá var sett upp í Þjóðminjasafni Íslands árið 2009 og fjallar um börn við vinnu á sjó og í landi. Sýningin vekur spurningar um vinnumenningu og barnauppeldi á Íslandi á fyrri hluta 20. aldar. Þar er kannað hvernig ljósmyndir geta breytt viðhorfi okkar til fortíðarinnar eftir því samhengi sem þær eru skoðaðar í. Þær kveikja umhugsun um vinnu barna, aðbúnað þeirra og vinnuskilyrði og samskipti sjómanna og barna. Hvenær breytast ævintýri og heilbrigð vinnumenning í þrælkun? Hvenær verða aðstæðurnar óyfirstíganlegar fyrir lítil börn, líkamlega og tilfinningalega. Hvar liggja mörkin?

Á sýningunni getur að líta valdar ljósmyndir eftir íslenska ljósmyndara sem varðveittar eru í Ljósmyndasafni Íslands í Þjóðminjasafni. Enn á ný njótum við þess að fá innsýn inn í fortíðina í gegnum þennan ótrúlega og oft óútreiknanlega miðil sem ljósmyndin er. Ljósmynd sem upphaflega átti aðeins að varðveita augnabliks minningu verður innblástur í rannsókn og færir okkur sögur úr fortíðinni sem annars hefðu glatast.

Sýningin Þrælkun, þroski, þrá byggir á stærri rannsókn sem Sigrún Sigurðardóttir menningarfræðingur vann í rannsóknarstöðu dr. Kristjáns Eldjárns við Þjóðminjasafn Íslands. Í tengslum við sýninguna gaf Þjóðminjasafnið út bókina Afturgöngur og afskipti af sannleikanum en í henni er fjallað um ljósmyndir sem menningarlegt greiningartæki og skoðað hvernig ljósmyndir móta sjálfsmynd, gildismat og viðhorf einstaklinga og þjóða. Sigrún er persónuleg í fræðilegri nálgun sinni, hún færir okkur augnabliksmyndir úr sínu eigin lífi ásamt því að fjalla um ljósmyndasöguna bæði innanlands og erlendis. Hún beitir nútíma greiningaraðferðum af öryggi og lýsir rannsóknum sínum í lifandi og fróðlegum texta. Bókin minnir á vissan hátt á íslenska samræðuhefð, þar sem hver sagan tekur við af annari og óvæntar tengingar færa mann á spennandi áfangastaði.

Sýningin var opnuð í ársbyrjun hér í Safnahúsinu. Frekari upplýsingar um sýninguna má skoða hér á heimasíðu Þjóðminjasafns Íslands.