Skip to content
Þú er hér: Heim arrow Fyrir gesti arrow Fróðleikur arrow Gluggað í munaskrá - Óli Metúsalem Jónsson
Gluggað í munaskrá - Óli Metúsalem Jónsson Prenta Rafpóstur
mánudagur, 19 apríl 2010
Þessi grein eftir Steinunni Kristjánsdóttur, þáverandi safnstjóra, birtist í 23. tbl. Múlaþings árið 1996.


 

Í eigu Minjasafns Austurlands eru nokkrir munir tengdir austfirðingnum Óla Jónssyni. Meðal munanna er eftirfarandi póstkort:

Sunday Man

August 25. 1915.

Elsku mamma

Jeg ætla að senda þjer bara kort því jeg hef ekki tíma til að skrifa brjef.

Mjer líður vel. Mjer leiðist að fá aldrei brjef frá ykkur í alt sumar nema frá Helga.

Vertu marg blessuð

þinn sonur Oli Johnson

 

   

 

Konan S Metúsalemsdóttir 

Dvergasteini 

Seyðisfirði

Norðurmúlasýslu

Iceland 

 

 

   

Óli Jónsson var einn fjölmargra Íslendinga er fluttust til Vesturheims um og eftir aldamótin síðustu. Kortið sendi hann til móður sinnar á Seyðisfirði tveimur árum eftir komuna til Kanada. Skömmu eftir að það var skrifað var Óli innritaður í Kanadíska herinn, sem hann síðan barðist með sem fótgönguliði í heimstyrjöldinni fyrri. Þessar línur, sem hann sendi móður sinni í ágúst 1915, urðu þær síðustu sem frá honum bárust heim til Íslands.

Óli Metúsalem Jónsson fæddist á Seyðisfirði árið 1887. Foreldrar hans voru hjónin Jón Jónsson frá Seyðisfirði og Sigurbjörg Metúsalemsdóttir frá Hjálmarsströnd í Loðmundarfirði. Þau voru lengst af húsmennskuhjón á Seyðisfirði, m.a. á Dvergasteini. Sjálfsagt hafa þau búið við mjög þröngan kost og Óli tekið þá ákvörðun að flytjast vestur um haf til að létta þeim róðurinn.

Hann fluttist til Manitoba í Kanada sumarið 1913, til Hallgríms Metúsalemssonar móðurbróður síns og fjölskyldu hans sem þá bjó þar ytra. Þaðan innritaðist Óli í kanadíska herinn, n.t.t. í september árið 1915. Óli var síðan kvaddur til Englands þann 18. febrúar 1916, sem liðsmaður 60. herdeildar Kanadahersins, til þátttöku í heimsstyrjöldinni fyrri. Eftir skamma dvöl í Englandi hélt hann yfir til Frakklands með herdeild sinni og tók þátt í orrustum þar fram til þess er hann féll, 12. dag ágústmánaðar árið 1916.

Heimsstyrjöldin fyrri braust út í Evrópu árið 1914 og lauk ekki fyrr en rúmum fjórum árum síðar. Þar sem Kanada var hluti af breska ríkinu voru hermenn einnig þaðan kvaddir í stríðið. Í Kanadaherinn innrituðust samtals 595.440 hermenn og af þeim fóru 440.000 til Evrópu. Íslenskir vesturfarar voru að sjálfsögðu ekki undanþegnir herskyldu í Kanada. Það voru 989 íslendingar innritaðir í Kanadíska herinn á stríðsárunum, margir þeirra voru fæddir á Íslandi. Um afdrif flestra þeirra er vitað. Margir féllu í orrustum, létust af sárum sínum eða af völdum sjúkdóma en samtals áttu 127 íslenskra hermanna í Kanadahernum ekki afturkvæmt af vígvöllunum í Evrópu.

Yfirvöld í Kanada sýndu aðstandendum hermanna, sem féllu í heimsstyrjöldinni fyrri, mikla samúð og hinum látnu virðingu. Móðir Óla fékk sent dánarvottorð sonar síns, skrautritað bæði á ensku og íslensku, heiðursskjal og bronsplötu með áletruninni:

He died for freedom and honour. Óli Jónsson. (Ísl. þýðing: Hann dó fyrir frið og heiður).

Á heiðursskjalinu stendur skrifað: Þetta skjal heiðrar minningu hans, sem samkvæmt skipun Konungs og þjóðar, yfirgaf allt sem stóð honum nærri, mátti þola hörku, stóð augliti til auglitis við háska og að lokum yfirgaf jarðvist manna á slóð hlýðni og skyldurækni. Hann lagði þannig sitt eigið líf í sölurnar fyrir frið handa þeim er eftir lifa. Látum þá sjá til þess að nafn hans falli aldrei í gleymsku.

Pte. Oli Jonsson
Kanadískur fótgönguliði*

Auk þessa fékk móðir Óla hermannamerki hans, númer 441384, að gjöf til minningar um hinn fallna hermann sem barðist og lét lífið fyrir land og þjóð nýrra heimkynna.



Heimild: Minningarrit íslenzkra hermanna 1914-1918.Útgefendur: Félagið JÓN SIGURÐSSON,Winnipeg, Manitoba. 1923.*Íslensk þýðing eftir greinarhöfund.

Kristján Smith, ættingi Óla, gaf safninu munina en þeir eru til sýnis þar.
 
Advertisement