Jólahefðir héðan og þaðan: Danmörk

23. desember 2022

Við ljúkum jólaferð okkar um heiminn í Danmörku. Litten Nystrøm er dönsk en hefur búið á Seyðisfirði frá 2011 þar sem hún hefur fengist við ýmislegt en hún er myndlistarmaður og hönnuður. Hér lýsir hún dönskum jólum:

„Ég elskaði jólin og byrjaði snemma í desember að suða um að jólaskrautið yrði dregið fram. Við föndruðum mikið og mamma mín var lunkin við að búa til alls kyns skemmtilegt jólaskraut úr hinu og þessu t.d. jólahjörtun (pokar) og fleira. Það var líka mikið um kerti og kertaljós og við vorum með dagatalakerti. Mér þótti sérstaklega vænt um gamalt jólaskraut sem hefur verið innan fjölskyldunnar í nokkrar kynslóðir. Mér fannst það töfrum líkast að komast í snertingu við eitthvað svona gamalt. Við bökuðum líka mikið af jólasmákökum og ég man sérstaklega eftir kökum sem heita brunkager og eru kryddaðar kökur sem eiga rætur sínar að rekja allt aftur til miðalda en voru þá búnar til úr rúgbrauði, hunangi og kryddum. Ég fékk súkkulaðidagatal en mamma bjó líka til dagatal með litlum gjöfum fyrir okkur systkinin. Svo man ég eftir að hafa horft á barnatíma í sjónvarpinu í kringum jólin áður en skólinn byrjaði sem var óvenjulegt. Þann 23. desember bjuggum við til hrísgrjónagraut og borðuðum en settum líka graut í skál fyrir Julenissen sem er eins konar jólahúsálfur sem býr uppi á háalofti. Það þarf að gefa honum að borða einu sinni á ári og ef maður gleymir því þá er voðinn vís og hann tekur upp á því að hrekkja heimilisfólkið. Við settum skálina upp á háaloft og nokkrum dögum síðar var búið að borða grautinn. Á aðfangadag borðum við julefrokost og foreldrarnir byrjuðu snemma að huga að matnum. Við borðuðum venjulega önd og meðlætið voru brúnaðar kartöflur og rauðkál. Í eftirrétt var ris a la mande sem var gert úr hrísgrjónagrautnum frá því deginum áður og svo kleinur og heimalagað konfekt með marsípani og núggat. Í grautnum var falin mandla og sá sem fékk hana hlaut gjöf. Eftir matinn var dansað í kringum jólatréð og sungið og að því loknu voru gjafirnar opnaðar. Í jólafríinu hittist stórfjölskyldan og þá var boðið upp á hlaðborð og mikið lagt upp úr því að borða og hafa það notalegt. Fyrir gamlársdag var svo allt jólaskraut tekið niður og þar með lauk jólunum."

Uppskrift af brunkager: https://denmark.dk/people-and-culture/christmas-recipes/brunkager

Myndir:
Brunkager
Jólahjörtu
Gamlajólskrautið í eigu fjölskyldu Litten

20221222 1dk 1
20221222 1dk 2
20221222 1dk 3

 

Síðustu fréttir

Óhefðbundnar sauðfjárlækningar - fyrirlestur í Safnahúsinu
31. janúar 2023
Þriðji fyrirlesturinn í fyrirlestrarröðinni Nýjustu fræði og vísindi fer fram í Safnahúsinu á Egilsstöðum fimmtudaginn 9. febrúar kl. 17:00. Þar mun Hrafnkatla Eiríksdóttir snýkjudýra- og þjóðfræði...
Viðburðaríkt 2022
10. janúar 2023
Gleðilegt ár! Nú þegar nýtt ár er gengið í garð er viðeigandi að líta um öxl og fara yfir það sem stóð upp úr í starfsemi safnsins á árinu 2022.  Segja má að árið hafi farið rólega af stað...
Gripur mánaðarins - Janúar
01. janúar 2023
Gleðilegt nýtt ár! Þá hefur janúarmánuður tekið við, sem mörgum hverjum finnst vera erfiðasti mánuðurinn á árinu. Það er þó ekkert nýtt, en janúar og febrúar hafa frá fornu fari þótt erfiðir mánuði...

Minjasafn Austurlands
Laufskógar 1 • 700 Egilsstaðir
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 471 1412 
Kt. 630181-0119

PES - vefum og hönnum